ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΙΚΗ ΑΜΦΙΣΗΜΙΑ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΙΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ: Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΗΣ ΕΥΔΑΙΜΟΝΙΑΣ

Σπύρος Μπενετάτος

τχ. 134-135

 

Ο συγγραφέας ενός φιλοσοφικού έργου πραγματεύεται συχνά λέξεις με πλούσιο σημασιολογικό περιεχόμενο, επιχειρώντας να τις συλλάβει, να τις οδηγήσει σε μία και μόνη, σαφώς καθορισμένη έννοια και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, να τις εντάξει πλέον ως μονοσήμαντους φιλοσοφικούς όρους στη θεώρηση που οικοδομεί. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο μεταφραστής διαθέτει, ενίοτε, τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ μιας μεταφραστικής λύσης που θα αναδεικνύει τον αρχικό εννοιολογικό πλούτο της μεταφραζόμενης λέξης και κάποιας άλλης, η οποία, υποβαθμίζοντας τον αρχικό αυτόν πλούτο, θα προσανατολίζει εκ προοιμίου τον αναγνώστη στην κατεύθυνση της αυστηρά προσδιορισμένης έννοιας στην οποία καταλήγει ο μεταφραζόμενος φιλόσοφος.

Πιστεύω ότι η δεύτερη από τις δύο αυτές επιλογές είναι σε αρκετές περιπτώσεις προβληματική. Όσοι κλίνουν προς αυτήν το κάνουν, υποθέτω, θεωρώντας ότι μια πολύσημη λέξη δεν είναι η καταλληλότερη για τη μετάφραση ενός αυστηρού φιλοσοφικού όρου και, ως εκ τούτου, η υιοθέτησή της κινδυνεύει να δυσκολέψει την κατανόηση της υποστηριζόμενης φιλοσοφικής θέσης. Η διαχείριση, όμως, αυτού του κινδύνου δεν εμπίπτει στην αρμοδιότητα του μεταφραστή: είναι ένας κίνδυνος τον οποίο ανέλαβε ο ίδιος ο φιλόσοφος, όταν υιοθέτησε την υπό μετάφραση λέξη ως φορέα της φιλοσοφικής του έννοιας, χωρίς ποτέ να ελπίζει σε κάποιον μεταφραστή-προστάτη.

 

Ο Σπύρος Μπενετάτος είναι διδάκτωρ του ΕΜΠ. Έχει μεταφράσει τα Ηθικά Ευδήμεια

Tags  

Δείτε Επίσης

Αφήστε μια απάντηση

IΔPYTHΣ Σταμάτης Χρυσολούρης

EKΔOTEΣ Νίκος Αλιβιζάτος, Γρηγόρης Ανανιάδης, Στέφανος Πεσμαζόγλου

ΣYNTAKTIKH EΠITPOΠH Έφη Αβδελά, Νίκος Αλιβιζάτος, Γρηγόρης Ανανιάδης, Νικόλας Βαγδούτης, Θανάσης Βαλαβανίδης, Οντέτ Βαρών Βασάρ, Λίνα Βεντούρα, Κώστας Βλασόπουλος, Κώστας Γαβρόγλου, Γιώργος Γιαννακόπουλος, Γιώργος Γιαννουλόπουλος, Έλλη Δρούλια, Χάρης Εξερτζόγλου, Ελευθερία Ζέη, Όλγα Θεμελή, Βίκυ Ιακώβου, Γιώργος Ιωαννίδης, Γιώργος Καραβοκύρης, Αλέξανδρος Κεσσόπουλος, Αλέξανδρος Κιουπκιολής, Λούση Κιουσοπούλου, Ηλίας Κούβελας, Μάκης Κουζέλης, Νίκος Κουραχάνης, Δημήτρης Κυρτάτας, Σαράντης Λώλος, Γιώργος Μαλάμης, Αχιλλέας Μητσός, Αλεξάνδρα Μπακαλάκη, Γιάννης Μπαλαμπανίδης, Λάμπρος Μπαλτσιώτης, Ρίκα Μπενβενίστε, Βαγγέλης Μπιτσώρης, Στρατής Μπουρνάζος, Ανδρέας Πανταζόπουλος, Κατερίνα Ροζάκου, Άκης Παπαταξιάρχης, Στέφανος Πεσμαζόγλου, Ειρήνη Σκαλιώρα, Αθηνά Σκουλαρίκη, Γιάννης Σταυρακάκης, Κώστας Τσιαμπάος, Σάββας Τσιλένης, Δημήτρης Χριστόπουλος, Κώστας Χριστόπουλος, Θωμάς Ψήμμας.

ΓPAMMATEIA ΣYNTAΞHΣ Γρηγόρης Ανανιάδης, Βίκυ Ιακώβου, Αλέξανδρος Κεσσόπουλος, Γιώργος Μαλάμης, Γιάννης Μπαλαμπανίδης, Στέφανος Πεσμαζόγλου, Σάββας Τσιλένης

KAΛΛITEXNIKH EΠIMEΛEIA Βουβούλα Σκούρα

ΔIEYΘYNTHΣ EKΔOΣHΣ Γιώργος Γουλάκος

ΔIOPΘΩΣH KEIMENΩN Αναστασία Λαμπροπούλου

HΛEKTPONIKH ΣEΛIΔOΠOIHΣH-ΦIΛMΣ Eκδόσεις νήσος, Σαρρή 14, 105 53 Αθήνα, τηλ.: 210.3250058

EKTYΠΩΣH Kωστόπουλος Γιώργος, Aκομινάτου 67-69, τηλ.: 210.8813.241

BIBΛIOΔEΣIA Βασ. & Ζαχ. Μπετσώρη O.Ε., Στ. Γονατά 13A, τηλ.: 210.5743.783

ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Εισάγετε το email σας για να ενημερώνεστε για τα νέα άρθρα