ΣΥΓΧΡΟΝΑ ΘΕΜΑΤΑ

Τριμηνιαία Έκδοση Επιστημονικού Προβληματισμού και Παιδείας

Νευροεπιστήμη στην Ελλάδα: άκαιρη πολυτέλεια ή εφαλτήριο για ανάπτυξη;

8 Μαΐου 2014

Ειρήνη Σκαλιόρα

τχ. 124, σ. 99-101

 

Η νευροεπιστήμη είναι κατεξοχήν και με την ουσιαστική σημασία της λέξης διεπιστημονικό γνωστικό πεδίο, τόπος συνάντησης –συχνά γόνιμης και ενίοτε συναρπαστικής– επιστημών που κατά παράδοση ανήκουν σε διαφορετικούς κλάδους, ακόμα και σε διαφορετικούς τρόπους σκέψης, αν θυμηθούμε τους δύο «πολιτισμούς» του C. P. Snow: η βιολογία και η ψυχολογία, η γενετική και η ψυχιατρική, η νευρολογία και η γλωσσολογία, η μηχανική/μηχανολογία (engineering) και η φιλοσοφία. Αυτή η συνθετική προσέγγιση αντανακλάται στα κεντρικά ερωτήματα της σύγχρονης νευροεπιστήμης: το πώς η αλληλεπίδραση γενετικού υλικού και περιβάλλοντος καθορίζει την ανάπτυξη του εγκεφάλου και τη δημιουργία των νευρωνικών δικτύων το πώς οι εμπειρίες –κυρίως οι πρώιμες αλλά όχι μόνο– μεταβάλλουν τη λειτουργία και τη δομή αυτών και ως εκ τούτου επηρεάζουν τη συμπεριφορά του ατόμου και συντελούν στη σταδιακή συγκρότηση της αυτοβιογραφικής μνήμης και της αίσθησης του εαυτού το ποια είναι η βιολογική βάση εκφυλιστικών παθήσεων τύπου Alzheimer και Parkinson, που εξίσου σταδιακά μπορεί να οδηγήσει στην απώλεια αυτής το πώς κατασκευάζονται τα προϊόντα της αντίληψης μέσα από τη σύνθεση της εξωτερικής πραγματικότητας, των ιδιοτήτων και περιορισμών του νευρικού μας συστήματος και της φυσικής αλλά και κοινωνικής παρουσίας του ατόμου στον κόσμο και, βέβαια, το holy grail της νευροεπιστήμης, η αναζήτηση του περίφημου «νευρωνικού κώδικα», ακόμα ελάχιστα κατανοητού: του τρόπου, με άλλα λόγια, με τον οποίο τα νευρωνικά δίκτυα επεξεργάζονται πληροφορίες και αναπαριστούν αντικείμενα, αναμνήσεις, ιδέες, την ίδια τη συνείδηση.     Αυτά όλα είναι ζητήματα η διερεύνηση (κατανόηση;) των οποίων θα επηρεάσει καθοριστικά τις ιατρικές επιστήμες και κατ’ επέκταση την οικονομία του μέλλοντος. Και είναι τα περισσότερα ζητήματα τα οποία μελετούν οι 60+ ερευνητικές ομάδες που δραστηριοποιούνται αυτή τη στιγμή στον χώρο των νευροεπιστημών στα διάφορα Πανεπιστήμια και Ερευνητικά Κέντρα της χώρας μας. Τα αποτελέσματα αυτών των μελετών είναι ελάχιστα γνωστά στο ευρύ κοινό, παρόλο που χαίρουν εκτίμησης στη διεθνή επιστημονική κοινότητα, και αυτό βάσει των κριτηρίων που συνήθως χρησιμοποιούνται για να αξιολογήσουν και να αποτιμήσουν αυτή τη δουλειά.

 

Η Ειρήνη Σκαλιόρα είναι νευροβιολόγος και εργάζεται στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών.

Σχόλια

Καταχωρηστε το σχολιο σας




  • Η γευση του αρχειου



    Τα Σύγχρονα Θέματα είναι πλέον διαθέσιμα σε ψηφιακή μορφή στην ηλεκτρονική βιβλιοθήκη "Πάνδημος" του Παντείου Πανεπιστημίου, με τη φροντίδα της Βιβλιοθήκης του Παντείου και της Διευθύντριας της κυρίας Ντίνας Κακάλη, την οποία ευχαριστούμε θερμά.

    Από το τεύχος 1 (Μάιος 1978) μέχρι και το τεύχος 120 (Ιαν-Μάρτιος 2013), καθώς και τα τεύχη της πρώτης προδικτατορικής περιόδου (1962-1964, χρόνος Α', Β' και Γ΄), ένας μικρός θησαυρός βρίσκεται στο "Αρχείο" της ιστοσελίδας μας και δέχεται επισκέψεις στην παρακάτω ηλεκτρονική διεύθυνση: www.synchronathemata.gr/archio-tefchon
  • Ειδοποιησεις

    Εισάγετε το email σας για να ενημερώνεστε για τα νέα άρθρα

  • Τρεχον Τευχος

  • Προσφατα Σχολια

  • Facebook

  • “Στο χώρο του πνεύματος ένα εγχείρημα κατά κανόνα δεν συνεχίζεται και ούτε θάπρεπε να συνεχίζεται. Oι σκέψεις αυτές λιπαίνουν το έδαφος για μια καινούργια σπορά”

    Ludwig Wittgenstein, 1948