Ένας κριτικός για όλες τις εποχές. Για το βιβλίο: Δημήτρης Ραυτόπουλος, Εμφύλιος και λογοτεχνία

Ιάκωβος Ανυφαντάκης
τχ. 121, σ. 104-105

«Το αίμα μελάνι δεν γίνεται» τιτλοφορείται ένα άρθρο για τα πενήντα χρόνια από τη λήξη του Εμφυλίου που χρησιμοποιείται ως πρώτο κεφάλαιο στο βιβλίο Εμφύλιος και λογοτεχνία του Δημήτρη Ραυτόπουλου. Το αίμα μελάνι δεν γίνεται, αλλά η πληγή είναι ακόμα ανοικτή, αφού ο Εμφύλιος απασχολεί αδιάκοπα ιστορικούς, λογοτέχνες και μελετητές. Ο Εμφύλιος και ο τρόπος με τον οποίο αυτός πέρασε στην ελληνική λογοτεχνία είναι το βασικό, αλλά όχι αποκλειστικό, θέμα του βιβλίου. Αποτελεί μια συλλογή από εκτεταμένες μελέτες που καλύπτουν τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια της κριτικής παραγωγής του Ραυτόπουλου και προσφέρουν την ευκαιρία να επανεξεταστεί ο Εμφύλιος και το τραύμα που άφησε στην κοινωνία.

Ο Δημήτρης Ραυτόπουλος είναι πρώτα από όλα γνωστός για τη δουλειά του στην Επιθεώρηση Τέχνης. Νωρίτερα, είχε βρεθεί εξόριστος την περίοδο του Εμφυλίου. Μετά το τέλος της περιπέτειας που είχε η Επιθεώρηση Τέχνης έζησε στη Γαλλία, την περίοδο της δικτατορίας, και παρέμεινε μάχιμος κριτικός λογοτεχνίας, διατηρώντας παρεμβατικό πνεύμα για τις εξελίξεις στην αριστερά. Υπήρξε από τους πρωτεργάτες του Ηριδανού, έγραφε κριτική στην Αυγή και δημοσίευσε μελέτες για τη λογοτεχνία. Πρωταγωνίστησε στη διαμάχη που αναπτύχθηκε γύρω από την Ορθοκωστά, το 1994, απαντώντας στην κριτική που άσκησε στο βιβλίο αυτό ο Άγγελος Ελεφάντης.

 Ο Ιάκωβος Ανυφαντάκης είναι υποψήφιος διδάκτορας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Η μελέτη του εστιάζει στο πώς εγγράφεται η μνήμη της δεκαετίας του ’40 στην ελληνική πεζογραφία. Επίσης, έχει συγγράψει τη νουβέλα Αλεπούδες στην πλαγιά (Πατάκης 2013).