Έφη Αβδελά
τχ. 160-161
Το βιβλίο του Αντώνη Μόλχο αφηγείται δύο χρόνια της ζωής του, από τον Μάρτιο του 1943 έως τον Απρίλιο-Μάιο του 1945, από την ηλικία των τεσσάρων έως τα έξι του χρόνια, και τα περιστατικά διαφυγής του ίδιου και των γονιών του από τους κινδύνους που διέτρεχαν ως εβραίοι. Με τα λόγια του συγγραφέα: «Όσα ακολουθούν αφορούν τη ζωή ενός μικρού εβραιόπουλου και της οικογένειάς του σε μια εποχή όπου το να είναι κάποιος εβραίος ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο και οι πιθανότητες να επιβιώσει ελάχιστες» (σ. 31).
Το κύριο ερώτημα στο οποίο επιχειρεί να απαντήσει αφορά την απορία της επιβίωσης: πώς κατάφερε η στενή οικογένεια να γλυτώσει και να γυρίσει στη γενέθλια πόλη όταν τόσοι συγγενείς χάθηκαν μαζί με τη συντριπτική πλειοψηφία των Θεσσαλονικιών εβραίων; Και η απάντηση που δίνει σε αυτό το βασανιστικό ερώτημα είναι τριπλή: σώθηκαν χάρη στην τύχη, χάρη στην αποφασιστικότητα των γονιών του να ρισκάρουν για να σωθούν και χάρη στην καλοσύνη συχνά άγνωστων ανθρώπων που βοήθησαν την κρίσιμη στιγμή. Αφηγείται την ιστορία αυτής της διάσωσης με τα παρεπόμενά της, στηριγμένος σε πολλαπλά υλικά, σε ό,τι μπόρεσε να επιστρατεύσει.
[…]
Η Έφη Αβδελά είναι ομότιμη καθηγήτρια Σύγχρονης Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.
