Για το βιβλίο: Richard D. Parker, «Εδώ, Κυβερνά ο Λαός»: Ένα Συνταγματικό Λαϊκιστικό Μανιφέστο, μτφρ. Αργύρης Παπασυριόπουλος, πρόλογος Γιάννης Σταυρακάκης, εκδ. Παπασωτηρίου, Αθήνα 2021, 120 σ.
Τχ. 158-159
Θωμάς Ψήμμας
Στο βιβλίο «Εδώ, κυβερνά ο λαός: Ένα Συνταγματικό Λαϊκιστικό Μανιφέστο», το οποίο αποτελεί μια αναθεωρημένη εκδοχή διαλέξεων στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου του Βαλπαραΐσο (στη Χιλή) που είχαν δημοσιευθεί για πρώτη φορά το 1993, ο καθηγητής της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ Richard D. Parker επιχειρηματολογεί, σε γλαφυρό κι ενίοτε προβοκατόρικο τόνο, υπέρ της ανάγκης να ενισχυθεί η συμμετοχή του λαού (των «απλών ανθρώπων») κατά την ερμηνεία και εφαρμογή του συνταγματικού δικαίου. Το έργο κυκλοφορεί στην ελληνική γλώσσα από τις εκδόσεις Παπασωτηρίου, στο πλαίσιο της σειράς «Ανθρωπόκαινος», σε μετάφραση του Αργύρη Παπασυριόπουλου και συνοδεύεται από έναν σύντομο, πλην περιεκτικό, πρόλογο του Γιάννη Σταυρακάκη, καθηγητή στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Καθοδηγητικό νήμα του βιβλίου αποτελεί η έννοια της «ευαισθησίας», ιδίως μέσα από την αυθόρμητη ανάδειξη και, συνακόλουθα, τη συστηματική καλλιέργεια της λαϊκιστικής «ευαισθησίας», η οποία αξιοποιείται ως η μεθοδολογική σκευή για την επικαιροποίηση και διεύρυνση του δημοκρατικού φαντασιακού, άρα και των ρυθμιστικών-κανονιστικών του αποτυπώσεων (λαϊκή κυριαρχία, αρχή της πλειοψηφίας). Η «ευαισθησία», σύμφωνα με τον συγγραφέα, «σχετίζεται με τις εικασίες, τη φαντασία και τις στάσεις μας – τις εικασίες στις οποίες προβαίνουμε, τους τρόπους με τους οποίους φανταζόμαστε, και τις στάσεις απέναντι στις πολιτικές ενέργειες του απλού λαού· εκεί, εξάλλου, βρίσκεται ο πυρήνας της δημοκρατίας, ενός πολιτεύματος στο οποίο οι απλοί πολίτες έχουν ελεύθερη πρόσβαση στα αξιώματα και στο οποίο επιτρέπεται, ή ακόμα αναμένεται από αυτούς, να δρουν συλλογικά για να επηρεάζουν, ή και να ελέγχουν, την κυβέρνηση. Στο κάτω κάτω, το θεμέλιο του Συντάγματος είναι η δημοκρατία – οι βλέψεις της, η λειτουργία της και οι κίνδυνοί της» (σ. 4).
Προκειμένου να οδηγηθεί στην υπεράσπιση μιας λαϊκιστικής πρόσληψης της συνταγματικής δημοκρατίας, δηλαδή στην αντίληψη ότι το Σύνταγμα, κατά την καθημερινή πολιτική πρακτική, θα πρέπει να λειτουργεί ως προωθητική δύναμη για τη λαϊκή κυριαρχία, ήτοι την κοινή πολιτική ελευθερία, εκκινεί από την εκ βάθρων αμφισβήτηση τριών οιονεί κοινών τόπων της –ρεπουμπλικανικής και φιλελεύθερης– «ορθόδοξης» θεώρησης του συνταγματικού δικαίου.
[…]
Ο Θωμάς Ψήμμας είναι διδάκτωρ Φιλοσοφίας του Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ.
