Γιώργος Φουρτούνης
τχ. 132-133
Ας μην μετρήσουμε τα λόγια μας. Ο τόμος που επιμελήθηκε ο Μιχάλης Μπαρτσίδης είναι ένα πολύ σημαντικό βιβλίο, μια συμβολή στα ελληνικά γράμματα, καθώς μας εισάγει στην έννοια και την προβληματική της διατομικότητας, αλλά και εισάγει την έννοια στην εγχώρια φιλοσοφική συζήτηση, την πολιτογραφεί. Αλλά η σημασία του δεν εξαντλείται σε αυτό. Δεν πρόκειται για ένα βιβλίο που απλώς παρακολουθεί, με κάποια χρονική υστέρηση, μια τάση της διεθνούς έρευνας· το βιβλίο μετέχει μιας τάσης αιχμής, σε πραγματικό χρόνο. Ως εκ τούτου, η επικαιρότητα του βιβλίου, με το πλέον ουσιαστικό νόημα, ο καίριος χαρακτήρας του, μόνο κατά συμβεβηκός περιορίζεται στα όρια που αναγκαστικά επιβάλλει η γλώσσα του: το βιβλίο θα μπορούσε επάξια να κυκλοφορούσε ταυτόχρονα στη διεθνή αγορά των ιδεών και των λόγων, και θα ήταν εξίσου σημαντικό. Όλα αυτά συμπυκνώνονται στην «Εισαγωγή» του τόμου, του ίδιου του Μιχάλη Μπαρτσίδη, ένα κείμενο περίπου 130 σελίδων, που κάλλιστα θα μπορούσε να συνιστά μια αυτοτελή μονογραφία για τη διατομικότητα σε όλες τις όψεις της, τις ποικίλες καταβολές της, την πολύπλευρη συνδιαλλαγή της με ολόκληρη την ιστορία της φιλοσοφίας, ξεκινώντας από τους προσωκρατικούς και φτάνοντας μέχρι τα πλέον πρόσφατα ρεύματα της σύγχρονης κριτικής σκέψης, πολλά από τα οποία τροφοδοτεί ευθέως. Αλλά επίσης, και ίσως κυρίως, όπως θα δούμε, είναι ένα κείμενο που αναδεικνύει τις επιτακτικές και απαράκαμπτες πολιτικές και ηθικές επιπτώσεις της έννοιας σήμερα. Πέραν αυτού του εισαγωγικού κειμένου, θα ήθελα να επισημάνω το «Σημείωμα για τη μετάφραση», που έπεται, της Λουκίας Μάνο-Χρηστίδη, της μεταφράστριας των περισσότερων κειμένων του βιβλίου. Το σημείωμα δεν είναι μόνο φιλολογικής, αλλά και φιλοσοφικής σημασίας: ένα μικρό, αλλά πυκνό και ουσιαστικό φιλοσοφικό δοκίμιο, το οποίο εν πολλοίς αποτυπώνει τη σπουδαία φιλοσοφική –και όχι μόνο γλωσσική– δουλειά που αντιπροσωπεύει η μετάφραση των κειμένων. Έχουμε λοιπόν, εκτός των άλλων, και ένα μεταφραστικό γεγονός, μεταφραστικό-φιλοσοφικό, που δεν πρέπει να παραλείψουμε να χαιρετίσουμε.
Το κυρίως μέρος του βιβλίου απαρτίζεται από μια μεγάλου εύρους, εξαιρετικά στοχασμένη και σταθμισμένη επιλογή κειμένων, μια ανθολογία της διατομικότητας, που παρέχει τη χαρτογράφηση του τοπίου της σύγχρονης διατομικής προβληματικής και την τοποθετεί στο πλέγμα των, άμεσων ή έμμεσων, διακειμενικών αναφορών της.
Ο Γιώργος Φουρτούνης διδάσκει φιλοσοφία στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου.
