Σωτηρία Λιακάκη
τχ. 132-133, σ. 78-83
Ας ξεκινήσουμε με κάτι ελπιδοφόρο για κοινωνίες «χαμηλής εμπιστοσύνης», όπως η Ελλάδα: ακόμα και η Σουηδία από κάπου έπρεπε να ξεκινήσει για να καταλήξει σε καθολική κοινωνική πολιτική. Ασφαλώς, αυτή η παράδοξη αρχή δεν αρκεί για να κατανοήσουμε το βάθος της προηγούμενης φράσης, η οποία παραπέμπει σε μια σειρά από προϋποθέσεις για τον σχεδιασμό, την εφαρμογή και κυρίως την αναμόρφωση, όταν και όπως χρειάζεται, δημοσίων πολιτικών που αποτυπώνουν και στοιχειοθετούν, σε συνδυασμό με όλες τις παραμέτρους που θα μας απασχολήσουν στη συνέχεια, την εικόνα του κράτους προς τους πολίτες-αποδέκτες υπηρεσιών του. Η σημασία αυτής της εικόνας, του πώς δηλαδή γίνονται αντιληπτές οι δημόσιες υπηρεσίες, ή η εντύπωση για αυτές, αποτελούν αντικείμενο ανάλυσης μιας βιβλιογραφίας ιδιαίτερα πλούσιας και αξιόλογης.
Συνεχίζουμε με ένα ερώτημα, για το οποίο η απάντηση δεν δίνεται τόσο αυτόματα όσο φαίνεται με μια πρώτη ματιά: γιατί είναι σημαντικό να προσεγγίζουμε τις δημόσιες πολιτικές υπό το πρίσμα της «ποιότητας διακυβέρνησης»; Επειδή μόνο τότε μπορούμε να μιλάμε για ισότητα. Πιθανότατα η προηγούμενη φράση μάς εκπλήσσει ως εξήγηση, ειδικά όταν αναφερόμαστε στις περιπέτειες του θεσμικού σχεδιασμού και της εφαρμογής των δημοσίων πολιτικών. Και όμως, η ποιότητα διακυβέρνησης δεν πρέπει να γίνεται αντιληπτή απλά ως προϋπόθεση για την εξασφάλιση του δημοσίου χαρακτήρα υπηρεσιών προς τους πολίτες, αλλά, όπως θα περιγράψουμε στη συνέχεια, και ως στόχος ενός πολιτικού σχεδιασμού που επιδιώκει τη μείωση των ανισοτήτων.
Τι εννοούμε, λοιπόν, όταν μιλάμε για «ποιότητα διακυβέρνησης»; Oι Bo Rothstein και Jan Teorell την ορίζουν εννοιολογικά ως μια πολύ συγκεκριμένη –«κανονιστική», όπως τονίζουν– εκδοχή της «αμεροληψίας» (impartiality), επισημαίνοντας ότι αφορά ειδικά στους «θεσμούς που ασκούν κυβερνητική εξουσία» («institutions that exercise government authority») και δεν εξαντλείται στις «ανταγωνιστικές» έννοιες αποδοτικότητα/αποτελεσματικότητα (efficiency/effectiveness), κράτος δικαίου (the rule of law) ή ακόμα και δημοκρατία (democracy).
Η Σωτηρία Λιακάκη είναι πολιτική επιστήμονας.
