Λέανδρος Κυριακόπουλος
τχ. 162-163
«Πόλεμος Πολιτισμού: Πολιτική διαμάχη που προκαλείται από τη σύγκρουση μεταξύ συνόλων κοινωνικών πεποιθήσεων και πολιτιστικών αξιών».
[Open Education Sociology Dictionary]
«Όποιος δεν κατανοεί τα νέα μέσα
ανήκει στους αναλφάβητους του 21ου αιώνα».
[Norbert Bolz]
Ι
Πόλεμοι αξιών ή πόλεμοι πολιτισμού (culture wars): όρος που έχει ταυτιστεί με τη νεωτερικότητα· συγκεκριμένα με το εθνικό πρόταγμα του Καγκελάριου Βίσμαρκ (Bismarck) για έναν Kulturkampf ενάντια στην παπική εξουσία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας – στην αυγή κιόλας του Δεύτερου Ράιχ. Έκτοτε, η αρένα αγωνισμού για την κυριαρχία επί των αξιών, των πεποιθήσεων και των πρακτικών –ειδικότερα όσον αφορά τους δημόσιους λόγους και τις κεντρικές πολιτικές– έχει μετατοπιστεί στις ΗΠΑ. Οι διαμάχες για τα πολιτικά δικαιώματα των μαύρων και η «αντικομμουνιστική υστερία» είναι τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα του 20ού αιώνα. Όμως από τη δεκαετία του 1980 και έπειτα, με την είσοδο στη λεγόμενη «μεταβιομηχανική κοινωνία» ή «κοινωνία της πληροφορίας», οι πόλεμοι αξιών πήραν μια αναπάντεχη στροφή – και όχι τόσο λόγω περιεχομένου ή ουσίας, αλλά λόγω έκτασης, έντασης, ταχύτητας, διασποράς, και ίσως απροσδόκητα, λόγω βαθιάς πόλωσης των εκάστοτε θέσεων, και απουσίας συνείδησης για τις τεχνικές υποδομές που τις υποστηρίζουν· πόσο μάλλον για το πού ακριβώς οδηγούμαστε σε πλανητικό πλέον επίπεδο.
Σήμερα, οι «πόλεμοι αξιών» διεξάγονται για ζητήματα που περιλαμβάνουν την άμβλωση, την ομοφυλοφιλία, τα δικαιώματα των διεμφυλικών, τον κοινωνικό ρατσισμό, τις έμφυλες σχέσεις, και γενικά την πολιτισμική διαφορά και κάθε τρόπο ζωής (lifestyle) που «προκαλεί» σε μια εποχή ρίσκου και αβεβαιότητας. Ας μη βιαστούμε να πάρουμε θέση, γιατί αυτός ο πόλεμος είναι πόλεμος πληροφορίας, και όχι θέσεων. Η γνωστή θεωρητικός του φεμινισμού Άβιταλ Ρόνελ (Avital Ronell) θα κατηγορηθεί εν μέσω του κινήματος «me too» για σεξουαλική παρενόχληση από διδακτορικό φοιτητή της.
[…]
Ο Λέανδρος Κυριακόπουλος είναι επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του ΕΚΠΑ.
