τχ. 143-144
Οι επιπτώσεις της πρόσφατης αλλά ευρέως διαδεδομένης πρακτικής της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων έχουν βρεθεί στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, μέσα από άρθρα που δημοσιεύονται συχνότατα στον ημερήσιο Τύπο, καθώς επίσης μέσα από συστηματικές επιστημονικές μελέτες που προστίθενται διαρκώς στο σώμα της (ξενόγλωσσης κυρίως) βιβλιογραφίας. Παράλληλα, οι επιπτώσεις της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων έχουν απασχολήσει την πολιτική εξουσία και έχουν κινητοποιήσει ενεργά την κοινωνία των πολιτών, ενώ αντικρουόμενα συμφέροντα (οργανωμένα και μη) έχουν βρεθεί σε σοβαρή αντιπαράθεση. Το παρόν άρθρο εστιάζει στις επίσημες πολιτικές που σχεδιάζονται και υλοποιούνται για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων του φαινομένου και, συγκεκριμένα, στο υφιστάμενο ελληνικό θεσμικό πλαίσιο. Επιχειρείται μία προσεκτική, κριτική ανάγνωσή του, με έμφαση (και) στη διάσταση του χώρου, η οποία συχνά παραλείπεται ή υποτιμάται τόσο κατά την κατανόηση του φαινομένου όσο και κατά την αναζήτηση πολιτικών για την αντιμετώπισή του.
Ξεκινώντας από τις επιπτώσεις της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων, δεν χρειάζεται εδώ σχετική αναλυτική αναφορά, καθώς αυτές έχουν σχολιαστεί στον δημόσιο λόγο εκτενώς. Ως γνωστόν, σοβαρή ανησυχία και έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει η αυξανόμενη δυσκολία εύρεσης ακινήτων προς μακροχρόνια ενοικίαση ή αγορά, καθώς όλο και περισσότερα ακίνητα αποσύρονται από τη συμβατική αγορά ενοικίων και ακινήτων προκειμένου να διατεθούν στη νέα και συμφέρουσα αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων. Με την προσφορά ακινήτων προς μακροχρόνια μίσθωση ή προς αγορά να μειώνεται διαρκώς και τη ζήτηση να παραμένει σταθερή ή ακόμα χειρότερα να αυξάνεται, οι τιμές ενοικίων και ακινήτων πιέζονται όλο και περισσότερο προς τα πάνω, σημειώνοντας αύξηση μέχρι και 30%. Τελικά, ένας σημαντικός αριθμός κατοίκων αποκλείεται ή εκτοπίζεται από ολόκληρες περιοχές, στις οποίες η διαθεσιμότητα ακινήτων είναι πλέον ελάχιστη και οι τιμές ενοικίων και ακινήτων δύσκολα προσιτές. Οι εξελίξεις αυτές δεν αφορούν, βεβαίως, ολόκληρη τη χώρα αλλά πρωτίστως τη μητροπολιτική Αθήνα, δευτερευόντως τη Θεσσαλονίκη και τα υπόλοιπα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας, καθώς επίσης μικρές πόλεις σε νησιά (όπως τα Χανιά και το Ρέθυμνο στην Κρήτη) ή ολόκληρα νησιά (όπως η Σαντορίνη, η Μύκονος, η Ρόδος και η Ζάκυνθος).
Πέρα από τις παραπάνω αρνητικές επιπτώσεις της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων, συχνά υπογραμμίζονται και θετικές επιδράσεις, ως προς τις οποίες μπορεί κανείς να εγείρει σοβαρές επιφυλάξεις. Στις θετικές επιδράσεις, λοιπόν, συγκαταλέγεται η αναβάθμιση του παλαιωμένου οικιστικού αποθέματος (που βρίσκεται σε χρήση ή παραμένει επί μακρόν ανενεργό), μέσα από εργασίες ανακαίνισης, οι οποίες ωστόσο μπορεί να είναι εξαιρετικά «φτηνές», βιαστικές και πρόχειρες.
[…]
Ο Δημήτρης Μπαλαμπανίδης είναι διδάκτωρ Αστικής Κοινωνικής Γεωγραφίας.
Η Εύα Παπατζανή είναι υποψήφια διδάκτωρ Πολεοδομίας-Χωροταξίας.
Ο Δημήτρης Πέττας είναι διδάκτωρ Πολεοδομίας-Χωροταξίας.
