ΜΑΘΗΤΕΣ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΠΟΛΙΤΕΥΣΗ

Για το βιβλίο:

Δημήτρης Σκλαβενίτης, «Κάτσε καλά, Γεράσιμε…». Μαθητικό κίνημα και καταλήψεις 1974-2000, Ασίνη, Αθήνα 2016, 608 σ.

Τάσος Σακελλαρόπουλος

τχ. 136

 

Το βιβλίο του Δημήτρη Σκλαβενίτη αποτελεί μια πραγματική τομή στην μελέτη που αφορά την πολιτικοποίηση και την ευρεία κινητοποίηση των μαθητών σε ζητήματα κλαδικών διεκδικήσεων σχετικών με την νομοθεσία που διέπει την μέση εκπαίδευση. Κατά την διάρκεια της μακράς περιόδου 1974-2000 η οποία εξετάζεται από τον συγγραφέα, η έννοια και η πολιτική οντότητα του μαθητή της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης υπέστη θεμελιώδεις αλλαγές, σαφώς αντίστοιχες με εκείνες που βίωσε, απορρόφησε και ενσωμάτωσε η ελληνική κοινωνία. Πρόκειται για μια εικοσιπενταετία ουσιαστικής πολιτικής μετάβασης, αστικοποίησης, οικονομικής ανάπτυξης αλλά και μεγάλων ανατροπών στην ανεκτικότητα και στην αποδοχή της αναβαθμισμένης θέσης των νέων.

Με αφορμή την πολλή καλή ερευνητική και συγγραφική δουλειά που αποτυπώνεται στο βιβλίο, παρατίθεται το παρόν κείμενο, όχι ως βιβλιοκρισία με την κυριολεκτική έννοια του όρου, αλλά ως μια σειρά βιωματικών σκέψεων που σχετικών με το κλίμα και το πλαίσιο το οποίο εν μέρει ίσχυε στον αθηναϊκό μαθητικό κόσμο του κέντρου της πόλης κατά τα πρώτα χρόνια μετά την Μεταπολίτευση του 1974. Ένα είδος μεταγενέστερου απολογισμού, μιας εκ των υστέρων εφηβικής μαρτυρίας, μιας συνδρομής στην προσπάθεια  αντίληψης της περιόδου μέσα από το βίωμα.

Η πυκνότητα της πολιτικοποίησης που δημιούργησε η περίοδος της δικτατορίας προσέδωσε ισχυρό κύρος στην έννοια αντίσταση και ιδιαίτερο κύρος στην αντιστασιακή δράση εναντίον της χούντας εκ μέρους της αριστεράς και της νεολαίας. Η βία και ο φόβος που προηγήθηκε και η ανάσα ελευθερίας που ακολούθησε την Μεταπολίτευση έδωσε γενικότερο κύρος στους αγώνες των νέων για την ελευθερία διαμορφώνοντας  μια αφαιρετική σε μεγάλο βαθμό λογική, ότι η αντίσταση κατά της δικτατορίας του 1967 αποτελούσε την φυσική συνέχεια της αντίστασης, ιδιαίτερα της εαμικής, κατά την διάρκεια της κατοχικής περιόδου.

Μετά την πτώση της χούντας ο σεβασμός στην έννοια αντίσταση διατήρησε επισήμως τουλάχιστον το κύρος του στο σύνολο των πολιτικών χώρων. Αποτέλεσε ωστόσο έμβλημα σε όποιους πολιτικούς χώρους καλλιέργησαν την εφηβική μαχητικότητα ως εργαλείο επικοινωνίας και ως όχημα πολιτικής ανάπτυξης,.

Η πολιτικοποίηση και η ριζοσπαστική διάσταση της μεταπολιτευτικής περιόδου μπήκε στα σπίτια και στις οικογένειες μέσω της εφηβικής αμφισβήτησης και της εφηβικής διεκδίκησης, ενδεδυμένες και οι δύο με τον χιτώνα της επανάστασης. Ενδυματολογικά, επρόκειτο για μια εισβολή στην μαθητική καθημερινότητα, ενός κύματος στρατιωτικού υλικού, χακί χρώματος, απαρτιζόμενου κυρίως από χιτώνια και ελαφρά σακίδια ώμου. Εικαστικά, ο ρουχισμός συμπληρωνόταν και από παρεμβάσεις στα εφηβικά δωμάτια όπως αφίσες που με θαυμασμό απεικόνιζαν είτε τον Τσε, είτε για τους τολμηρότερους τον Άρη Βελουχιώτη. Σε επίπεδο δημόσιας έκθεσης. οι πιο διαβασμένοι νέοι συζητούσαν με τρόπο μαχητικό για την νέα καταπίεση που ξημέρωσε και για την κολοβή μεταπολίτευση που δεν προχωρούσε ως όφειλε και οι πιο μαζεμένοι προσπαθούσαν έμμεσα να φέρουν σε λογαριασμό το πολιτικό κλίμα του σπιτιού τους με την εφηβική εκρηκτικότητα των ημερών.

[…]

Ο Τάσος Σακελλαρόπουλος είναι ιστορικός και εργάζεται στο Μουσείο Μπενάκη.

Tags  

ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Εισάγετε το email σας για να ενημερώνεστε για τα νέα άρθρα