Τχ. 158-159
Ειρήνη Συνοδινού
Το βιβλίο της Ειρήνης Παπαδάκη πραγματεύεται το ζήτημα της υιοθεσίας στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία. Πρόκειται για μια εθνογραφική μελέτη, ιστορικά διευρυμένη, η οποία παρακολουθεί τις πρακτικές διακίνησης παιδιών και τις διαδικασίες στις οποίες εμπλέκονται οι άνθρωποι προκειμένου να δημιουργήσουν θετές οικογένειες. Σε ένα πολιτισμικό πλαίσιο εντός του οποίου η βιογενετική σχέση των γονιών με τα παιδιά τους, μαζί με την κοινή υπόθεση της έγγαμης ετεροφυλικής συντροφικότητας, αποτελούν το κυρίαρχο κοινωνικό σενάριο αναφορικά με τη γονεϊκότητα, οι θετές οικογένειες προσφέρουν ένα γόνιμο πεδίο για να σκεφτεί κανείς πάνω στο γίγνεσθαι της γονεϊκότητας στην πληθυντικότητά της, όσο και στα, ιστορικά και πολιτισμικά συγκεκριμένα κάθε φορά, πλαίσια του διανοητού και του αδιανόητου της σχεσιακότητας. Ποια είναι τα «υλικά» που δημιουργούν οικογένειες και συνθέτουν τις υποκειμενικότητες των γονέων, ιδιαίτερα των μητέρων και των παιδιών; Από πού εκκινούν και πώς νομιμοποιούνται οι δράσεις και οι πρωτοβουλίες άλλων δρώντων υποκειμένων που μετέχουν στις διαδικασίες εκσυγγένευσης και αποσυγγένευσης, οι οποίες προϋποτίθενται για τον σχηματισμό μιας θετής οικογένειας; Και τι είδους περιορισμούς και αποκλεισμούς παράγουν οι τρόποι με τους οποίους δημιουργούμε και αναιρούμε τη συγγένεια;
Η Παπαδάκη θεωρητικοποιεί την υιοθεσία ως τεχνολογία του κόσμου της «μη φυσικής αναπαραγωγής» και την στοιχειοθετεί αφενός ως μια ιστορικά και πολιτισμικά πλαισιωμένη προσωπική πορεία αποφυσικοποίησης της βιολογίας για τους θετούς γονείς και ιδιαίτερα για τις θετές μητέρες, και αφετέρου ως γραφειοκρατικό μηχανισμό αρχειοθέτησης, κατηγοριοποίησης και αξιολόγησης. Το πλούσιο και πολύμορφο υλικό της έρευνάς της, τόσο σε πρωτογενές επίπεδο, τουτέστιν τα παραθέματα από τις συνεντεύξεις, οι εθνογραφικές περιγραφές των χώρων, των διαδικασιών, των συνομιλιών και των αλληλεπιδράσεων στο πεδίο, η αρχειακή έρευνα, αλλά και η συνομιλία της με τη δευτερογενή βιβλιογραφία, υποστηρίζουν, εμπλουτίζουν και εικονογραφούν τρόπον τινά την ανάλυσή της. Η γλαφυρότητα σε συνδυασμό με την απλότητα των εθνογραφικών περιγραφών επιτρέπει στην αναγνώστρια να βιώσει το πεδίο, ενώ τα παραθέματα από τον λόγο των υποκειμένων που συναντά, κυρίως των θετών μητέρων αλλά όχι μόνο, συνομιλούν οργανικά με τη γραφή της, κι αυτό τα διασώζει, θα λέγαμε, από μια προσέγγιση που θα κατέφευγε είτε στην υπερερμηνεία ή στην αποδόμησή τους προς επίρρωση του όποιου επιχειρήματος.
[…]
Η Ειρήνη Συνοδινού είναι υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Ιστορίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου και εκπαιδευτικός στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.
Comment
NO COMMENTS