Έφη Αβδελά
τχ. 162-163
Η ΑΝΔΡΙΚΗ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ ΤΗΣ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΜΑΡΤΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΕΓΚΛΗΜΑ ΣΤΗΝ ΑΣΘΕΝΕΙΑ
Οι δημοσιεύσεις στην ιστορία της σεξουαλικότητας έχουν πολλαπλασιαστεί τον τελευταίο καιρό στη χώρα μας, καθιερώνοντας μια ιστορική θεματική που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες έχει μακρά ιστορία. Σε αυτό το πεδίο εντάσσεται και το βιβλίο της Γαβριέλλας Ασπράκη. Ούτε άντρας, ούτε γυναίκα είναι ο τίτλος του, και δεν είναι δική της επινόηση. Αναφέρεται σε μια εποχή –μέσα 19ου αιώνα έως το τέλος του Μεσοπολέμου– κατά την οποία η διπολική σκέψη ήταν κυρίαρχη, όχι μόνο στον επιστημονικό κόσμο, αλλά και στην ευρύτερη κοινωνία. Οι άνθρωποι έβλεπαν τον κόσμο και σκέφτονταν με δίπολα: άντρας/γυναίκα, λευκός/μαύρος, φυσικό/ανώμαλο, δημόσιο/ιδιωτικό, και άλλα πολλά. Σε αυτά τα δίπολα στηριζόταν η τάξη του αστικού και του αποικιοκρατικού κόσμου. Γι’ αυτό και, όπως δείχνει καλά το βιβλίο, η πρόταση που διατύπωσαν ορισμένοι νεόκοποι σεξολόγοι στις αρχές του 20ού αιώνα, ότι οι ομοφυλόφιλοι δεν είναι ούτε άντρες ούτε γυναίκες αλλά κάτι ενδιάμεσο, ένα τρίτο φύλο, όπως ισχυρίζονταν ορισμένοι, ήταν για την εποχή της ανατρεπτική.
Έχει σημασία να αντιληφθούμε σήμερα τόσο την απόσταση που έχουν διανύσει οι θεσμοί και οι αντιλήψεις μας από εκείνη την εποχή όσο και τις συνέχειες και τις εμμονές που παραμένουν. Εκατό χρόνια πριν, η ομοφυλοφιλία ήταν ποινικό αδίκημα σε πολλούς ευρωπαϊκούς ποινικούς κώδικες. Αυτό έχει ανατραπεί στην Ευρώπη, μολονότι παραμένει σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου. Σήμερα, σε πολλές χώρες ο γάμος και η τεκνοθεσία των ομοφυλόφιλων ζευγαριών είναι πρακτικές θεσμικά αναγνωρισμένες. Ωστόσο, η διπολική σκέψη καθόλου δεν έχει εκλείψει.
[…]
Η Έφη Αβδελά είναι ομότιμη καθηγήτρια σύγχρονης ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κρήτης.
