ΝΙΚΟΣ ΤΡΑΝΤΑΣ
τχ. 164-165
Σε μια εποχή ραγδαίων αλλαγών, όπου αρκετοί κοινωνικοί επιστήμονες καταπιάνονται με τη σημερινή εκδοχή του καπιταλισμού και φτάνουν στο σημείο να ισχυρίζονται ότι ο καπιταλισμός μεταλλάσσεται σε μια μορφή νεο- ή τεχνοφεουδαλισμού,[1] κατά την οποία οι μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας μέσω των ψηφιακών πλατφορμών, των δεδομένων και των διαδικτυακών αγορών έχουν αποκτήσει εξουσία παρόμοια με των φεουδαρχών του παρελθόντος, ο βετεράνος καθηγητής πολιτικής οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών Θεόδωρος Λιανός δεν διστάζει να θέσει εκ νέου το κλασικό ερώτημα: Ποιο είναι το μέλλον του καπιταλισμού; Και το ενδιαφέρον είναι ότι προσεγγίζει αυτό το ερώτημα από την πλευρά της οικολογίας, και μάλιστα της πιο ριζοσπαστικής τάσης της, δηλαδή αυτής που ασκεί κριτική στην καπιταλιστική λογική του «είτε αναπτύσσεσαι ή πεθαίνεις».
Όπως χαρακτηριστικά διατείνεται, «ο καπιταλισμός, θύμα της επιτυχίας του και της απληστίας που καλλιέργησε, έχει φτάσει στο τέλος του… Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το τέλος του καπιταλισμού στην παρούσα μορφή του είναι κοντά. Το ενδιαφέρον ερώτημα είναι τι θα ακολουθήσει: ένας νέου τύπου σοσιαλισμός; Ένα σύστημα σταθερής οικονομίας στα όρια του πλανήτη; Μια πραγματικά μικτή οικονομία;».
[…]
Ο Νίκος Τράντας είναι διδάκτορας πολιτικής επιστήμης.
- Γιάνης Βαρουφάκης, Μιλώντας στον πατέρα μου. Μια εισαγωγή στην τεχνοφεουδαρχία, Πατάκης, 2024· Jodi Dean, Capital’s Grave: Neofeudalism and the New Class Struggle, Verso, 2025· Katherine Stone & Robert Kuttner, «The Rise of Neo-feudalism: The private capture of entire legal systems by corporate America goes far beyond neoliberalism. It evokes the private fiefdoms of the Middle Ages», The American Prospect, Απρίλιος 2020. Βλ. την κριτική προσέγγιση των David Addison & Merle Eisenberg, «Capitalism is Changing but not into “Neofeudalism”», Jacobin, 21.5.2025, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι αυτό που παρατηρούμε δεν είναι μια οπισθοδρόμηση στο σύστημα από το οποίο κάποτε αναδύθηκε ο καπιταλισμός, όσο ένας νέος και επικίνδυνος μετασχηματισμός που είναι εσωτερικός του ίδιου του καπιταλισμού. the Middle Ages ↑
