Σοφία Φραγκουλοπούλου
τχ. 162-163
Στο παρόν κείμενο επιλέγω να ευθυγραμμιστώ με το φιλμικό σύμπαν του Κυνόδοντα (Γιώργος Λάνθιμος, 2009) με σκοπό να εξετάσω πώς συνομιλούν με τη συγκεκριμένη κινηματογραφική αφήγηση οι θεωρίες του M. Foucault για το υποκείμενο και την εξουσία, η θεωρία της J. Butler για το φύλο ως παραστασιακή επιτέλεση, η θεωρία του J. Lacan για το υποκείμενο της έλλειψης και η θεωρία του G. Agamben για τη «γυμνή ζωή» και την «κατάσταση εξαίρεσης». Σκοπός μου είναι –παραφράζοντας τον R. Barthes– να διατρέξω, και όχι να διαπεράσω, τον χώρο της φιλμικής γραφής, απομακρύνοντας τον κινηματογραφικό auteur και την αξίωση να τον αποκρυπτογραφήσω.
Με άλλα λόγια, δεν αποσκοπώ να κατανοήσω, να ερμηνεύσω ή να αποδώσω γλωσσικά το συγκεκριμένο κινηματογραφικό εγχείρημα, όσο το να το αφήσω να συνδιαλαγεί δημιουργικά με μια σειρά από κοινωνικές θεωρίες. Αναγνωρίζοντας ότι κάθε αναπαράσταση είναι ελλειπτική, έτσι και η παρούσα προσπάθεια αναπαράστασης της αναπαράστασης θα είναι αναπόφευκτα ελλιπής και σε έναν βαθμό αυθαίρετη.
Μηχανισμοί πειθάρχησης: παραγωγικό πλέγμα εξουσίας
Αν δεχτούμε ότι ο ρόλος της συγγένειας στην ιστορική της προοπτική «μειώνεται όσο αυξάνεται ο ρόλος των κυβερνητικών θεσμών» κατά την εποχή της επικράτησης του οικονομικού κεϋνσιανού μοντέλου στον χώρο της ευρωαμερικανικής πολιτικής επικράτειας, μπορούμε να κατανοήσουμε την επαυξημένη ισχύ του οικογενειακού θεσμού στο απομονωμένο περιβάλλον της φιλμικής αστικής οικογένειας στον Κυνόδοντα, η οποία –φαίνεται να– δρα στα τέλη της δεκαετίας του 1960.
[…]
Η Σοφία Φραγκουλοπούλου είναι διδάκτωρ του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
