ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΡΘΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΩΝ ΠΟΡΩΝ ΣΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΕΙΣΑΓΟΜΕΝΗΣ ΥΠΕΡΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ REAL ESTATE. ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΡΙΤΟΣ ΔΡΟΜΟΣ;
Τχ. 158-159
Γιάννης Σπιλάνης
Η συζήτηση για το αναπτυξιακό παρόν και μέλλον των νησιών –αλλά και των άλλων περιοχών της χώρας που χαρακτηρίζονται ως «μη ευνοημένες περιοχές», όπως είναι με βάση και το ελληνικό Σύνταγμα οι ορεινές περιοχές– έχει μεγάλη εποχικότητα που οφείλεται είτε στο πότε εκπρόσωποι των ΜΜΕ τα επισκέπτονται για τις διακοπές τους και διαπιστώνουν τις γνωστές καταστάσεις, τουλάχιστον στους κατοίκους αλλά και στους μελετητές των περιοχών αυτών, είτε στο πότε δημιουργείται κάποιο αρνητικό γεγονός που προκαλεί την αφορμή για κάποιο ρεπορτάζ. Για παράδειγμα, η παρέλαση ενός και μόνου μαθητή σε ένα μικρό νησί, ένα ναυάγιο, ένας θάνατος από έλλειψη γιατρού κ.λπ. αποτελούν αφορμές για έκφραση δυσαρέσκειας ή και οργής για την ανεπαρκή κρατική πολιτική σε μια σειρά από τομείς. Η συζήτηση που ακολουθεί παίρνει αναπόφευκτα «συναισθηματικό» ή «εθνικό» χαρακτήρα, με συνέπεια τα όποια επιστημονικά επιχειρήματα να επισκιάζονται. Τα τελευταία χρόνια εμφανίστηκε και μια άλλη θεματολογία, ο «υπερτουρισμός», που και αυτή έχει εποχιακή και επιφανειακή αντιμετώπιση.
Τα νησιά, παρά τις φαινομενικά μεγάλες διαφοροποιήσεις μεταξύ τους σε ό,τι αφορά το μέγεθος, τον πληθυσμό, το ανάγλυφο, την απόσταση από την ηπειρωτική χώρα, τη φυτοκάλυψη (πράσινα ή ξερόβραχοι) κ.λπ., παρουσιάζουν μια σειρά από κοινά χαρακτηριστικά που τα διαχωρίζουν από τις ηπειρωτικές περιοχές: το μικρό μέγεθος σε έκταση, πληθυσμό και διαθέσιμους φυσικούς πόρους (π.χ. πεδινό έδαφος, νερό κ.λπ.), η φυσική απομόνωση λόγω της θάλασσας σε συνδυασμό με την περιφερειακότητα (απόσταση από τα κέντρα λήψης αποφάσεων και παροχής υπηρεσιών), η ύπαρξη πολλών σημαντικών και ιδιαίτερων, αλλά εύθραυστων φυσικών και πολιτιστικών πόρων σε συνδυασμό με την ιδιαίτερη πολιτισμική ταυτότητα που προκύπτει από τη διάδραση των κατοίκων με τη θάλασσα. Όλα αυτά αποτυπώνουν αυτό που ονομάζουμε «νησιωτικότητα» (Spilanis I., Mitropoulou A. Bouhalis D., 2022).
[…]
Ο Γιάννης Σπιλάνης είναι καθηγητής στο Τμήμα Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
