τχ. 164-165
«ΕΠΤΑ ΟΥΡΑΝΟΙ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΤΡΙΔΑ»
Στα πνευμόνια μας είναι μια πατρίδα
και στην ανάσα μας μια εξορία,
μια πατρίδα που χυμά μέσα στις φλέβες μας
καθώς ακροπατώντας πάμε προς αυτήν.
Μεγαλώνει στους οπωρώνες της θλίψης,
ένας αμπελώνας από ξένους, βλέμματα σαν δάκρυα μετέωρα.
Μας χάρισε τη μελωδία της,
και παράτησε όλων των λογιών τα τραγούδια.
Μπορούμε να την αρνηθούμε, μπορεί να μας αρνηθεί, όταν αυτή είναι το αίμα μας
και έχουμε μάθει να συγκρατούμε την αιμορραγία;
Στα βιβλία μας, η πείνα και το ψωμί είναι συνώνυμα,
το φως και το σκοτάδι, όλα σπασμένα θραύσματα.
Έχω μάθει να βρίσκω την ελπίδα στα άκρα της αγάπης
και της βροχής τα σύννεφα στην έρημο της ρίμας.
Είναι μια πατρίδα που επιστρέφει σε μας γυμνή
αλλά γνωρίζει πώς να μας τυλίγει γύρω της σαν φουστάνια.
Στο αίμα μας κρύβει θάλασσες
και αρματώνει καράβια με τους χτύπους της καρδιάς μας.
Πτυχώνει τους δρόμους της στα μαξιλάρια μας
και τις πόλεις της στα όνειρα μας.
Θα κοιμηθεί για πάντα μέσα μας
και θα συνεχίσει να επινοεί τον χρόνο ξανά και ξανά;
Όπως αυτά τα λιόδεντρα που στέκονται σαν ξένοι,
το χρώμα τους και η γεύση τους ανοίκεια,
δεν υπάρχει χώρος για μας σε αυτό το σύμπαν.
Σαν ένας στενός διάδρομος μάς εγκλωβίζει.
Είναι σαν να ήμασταν σκάνδαλα, οι πόθοι μας ένα έγκλημα,
και η αγάπη για τον τόπο μας αμαρτία.
Hiba Abu Nada, «Επτά ουρανοί για την πατρίδα», μετάφραση από τα αραβικά Huda Fakhreddine, http://wordswithoutborders.org/read/article/2024-01/pull-yourself-together-and-seven-skies-of-homeland-hiba-abu-nada-huda-fakhreddine/.
Η Χίμπου Άμπου Νάδα ήταν Παλαιστίνια ποιήτρια, μυθιστοριογράφος και παιδαγωγός. Το μυθιστόρημά της Το οξυγόνο δεν είναι για τους νεκρούς κέρδισε το βραβείο Σαρζάχ για τη δημιουργικότητα το 2017. Σκοτώθηκε στο σπίτι της από ισραηλινά πυρά στις 20 Οκτωβρίου του 2023 σε ηλικία τριάντα δύο χρονών.
«Η ΜΑΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΑΖΑ»
Η επί γης ειρήνη δεν είναι για μας,
όχι για τον δικό μου γιο, ούτε για τον δικό σου.
Η Μαρία είπε στη Μαρία…
Ω αδελφή της γης μου, αδελφή των βημάτων μου πάνω σε αυτή τη γη,
αδελφή της ψυχής μου, των προσευχών μου,
αδελφή της αυγής στην καθαρότητά της, αδελφή του θανάτου μου στη συμφορά του,
αδελφή αυτού που μένει για μας από τον θάνατο και αυτού που μένει από τη ζωή.
Η επί γης ειρήνη δεν είναι για μας.
Δεν μας βλέπει ο ουρανός
ή μας κρύβουν
οι σταυροί στις πλάτες μας
στα πικρά χωράφια του αίματος;
[…]
Η ειρήνη είναι για τους εχθρούς μας, ω Θεέ μου,
για τους φρουρούς τους σε μακρινές χώρες
και τους φρουρούς τους σε κοντινές χώρες.
Η ειρήνη είναι για κάθε αδελφό που
σαν εχθρός μάς πολιορκεί
και κάθε αδελφό που προσπερνά τον θάνατό μας πηγαίνοντας στον θρόνο του
πάνω στα συντρίμμια μας.
Δεν υπάρχει θέση εδώ για μια πεταλούδα,
ένα κορίτσι που έχασε τα πόδια της,
καμιά θέση για τον εραστή που πεθαίνει από αγάπη και όχι από πολεμικά αεροπλάνα,
καμιά θέση για το ποίημα που σκιρτήματα χαράς κάνει τον ποιητή να νιώθει όταν γράφει.
«Εάν πρέπει να πεθάνω, πρέπει να ζήσεις για να πεις την ιστορία μου.»
Η θάλασσα δεν είναι για το πουλί ή την αγαπημένη,
και ο ουρανός έχει γυρίσει την πλάτη του σε μας σαν μια ξένη χώρα.
Η επί γης ειρήνη δεν είναι για μας. Είναι για τους άλλους.
Η ειρήνη είναι για παιδιά άλλα από τα δικά μου.
Ειρήνη είναι η σιωπή μετά τις σφαγές μας,
πριν από τις σφαγές μας
κατά τη διάρκεια των σφαγών μας.
Ειρήνη είναι η σιωπή όταν ουρλιάζουμε
και η σιωπή όταν μας επιβάλλουν τη σιωπή.
Ειρήνη είναι η φωνή που διατάζει: σκοτώστε τους,
και μετά μας σκοτώνει με τη σιωπή.
Η επί γης ειρήνη δεν είναι για μας.
Είναι για τους τυράννους, τους κοκορόμυαλους αρχηγούς,
και όλους τους στρατούς που σηκώνουν σκόνη.
Είναι γι’ αυτούς που σκοτώνουν νέους και γέρους,
για τους στρατιώτες, γι’ αυτούς που βάζουν χειροπέδες στον ορίζοντα,
γι’ αυτούς που χύνουν αίμα, γι’ αυτούς που μισούν τους μάρτυρες
και σκοτώνουν αυτούς που μαρτυρούν.
Η ειρήνη είναι για τον έναν τύραννο εδώ, για τον άλλο τύραννο εκεί,
για ουρές που γαβγίζουν εδώ και κει,
και για όπλα που παντού συρίζουν.
Είναι γι’ αυτόν που τώρα μου βγάζει τα μάτια
ώστε να μη σε βλέπω.
[…]
Επιθυμούμε την ειρήνη, την ονειρευόμαστε και την αγαπάμε,
αλλά δεν είναι για μας.
Ειρήνη τόσο απλή όσο τα δάκρυα της μητέρας μου
στη χαρά και τη θλίψη
δεν είναι για μας.
Ειρήνη που πετάει σαν ένα φτερό,
προσγειώνεται σαν ένα φτερό
ειρήνη όμορφη όσο ένα τραγούδι,
απαλή όσο το γέλιο
δεν είναι για μας.
Δεν είναι για μας μια ειρήνη εξημερωμένη όσο η γάτα μας
πριν την σκοτώσουν.
Από τότε που πέθανε η γάτα μας, ακόμα πεινάει,
βογκάει, και γουργουρίζει, και καθώς μετακινούμαστε
από ένα δωμάτιο στο βορρά
σε μια σκηνή στο νότο,
ακόμα μας ακολουθεί από πίσω.
Ω Θεέ μου, η επί γης ειρήνη θα είναι δική μου, δική μου και μετά δική σου.
Αφού τα παιδιά της ψυχής μου ανέβηκαν στον ουρανό σε σένα,
η ειρήνη έχει γίνει το φτεροκόπημα των πεταλούδων
ανάμεσα στα δάκτυλά τους.
Τίποτα δεν μένει για μένα εδώ παρά τα απομεινάρια τους,
μια μακριά μέρα που αναστενάζει, ρημαγμένα κατώφλια, και ονόματα
σκεπασμένα με φτερά πεσμένων περιστεριών.
Ανάμεσα στα δάκτυλά τους της πεταλούδας ο ήλιος δύει
και η πληγή του ορίζοντα.
Δεν είπα τίποτα στην πεταλούδα
Άφησα τα μικρά φτερά να φτερουγίσουν σαν την ψυχή μου
ανάμεσα στα δάχτυλά τους και να ταξιδέψουν
ανάμεσα στις στάχτες και τις δροσοσταλίδες.
Θα τραγουδήσω στο όνομα είκοσι… τριάντα χιλιάδων
που αναστήθηκαν πάνω σε αυτή τη γη.
Δεν θα πω: η ειρήνη είναι γι’ αυτούς που σκοτώνουν, ξεριζώνουν, και καίνε.
Η ειρήνη σε αυτή τη γη ήταν δική μας πριν έρθουν εκείνοι εδώ,
και η ειρήνη σε αυτή τη γη θα είναι δική μας μετά από εκείνους εδώ.
Η ειρήνη μάς ανήκει. Η ειρήνη μάς ανήκει.
Ιμπραήμ Νασράλα (Ibrahim Nasrallah), «Η Μαρία από τη Γάζα», μετάφραση από τα αραβικά Huda Fakhreddine, https://mizna.org/literary/mary-of-gaza/.
Παλαιστίνιος ποιητής και πεζογράφος. Γεννήθηκε το 1954 σε προσφυγικό καταυλισμό στην Ιορδανία. Έχει βραβευτεί πολλές φορές για το έργο του. Μπορεί κανείς να ακούσεί τον Νασράλα να απαγγέλλει το ποίημά του στα αραβικά, στο ομώνυμο συμφωνικό έργο του Σουχαΐλ Κούρυ υπό τη διεύθυνση της Λαμάρ Ελίας, στη συναυλία που δόθηκε στις 24 Δεκεμβρίου στο Edward Said National Conservatory στο Μπιρζέιτ. https://www.youtube.com/watch?v=Ca4dY5-8goY/.
«ΜΕΤΑ»
Μετά από είκοσι χρόνια
αμπελώνας
πορτοκαλιές
ή το φεγγάρι
θα το βρω εκεί
απλωμένο
πίσω από τη θάλασσα.
Τα παιδιά τροχίζουν τα δόντια τους με το θαλασσινό
νερό.
Το φεγγάρι είναι θλιμμένο σαν μοναχικό παιδί που επιβιώνει
στη γενοκτονία.
Μετά από είκοσι χρόνια και ένα κυδώνι
θα ανοίξω την πόρτα από τον ουρανό
να επιστρέψω
μόνη μου
φορτωμένη με τελευταίες επιθυμίες.
Θα έρθω πίσω δίχως πόδια
τα φύτεψα στο έδαφος του θανάτου.
Μακάρι να γλυτώσω τις οβίδες
την άμμο
τα τριαντάφυλλα
τον ουρανό
τα χλωμά σπίτια.
Μακριά
είναι δυο γυναίκες
που μασουλάνε τα σταφύλια της ελευθερίας
με χαιρετάνε
και μου λένε
σε τίποτα δεν θα μου χρησιμέψει
σε τίποτα δεν θα μου χρησιμέψει η επιστροφή μου
σε τίποτα δεν θα μου χρησιμέψει το σπίτι μετά από είκοσι χρόνια
σε τίποτα δεν θα χρησιμέψει το ψωμί στα πεινασμένα πτώματα
σε τίποτα δεν θα χρησιμέψει ο δρόμος μετά τα συντρίμμια
τίποτα δεν θα υπάρχει πιο πίσω από τα είκοσι χρόνια
και το φιλί στο μάγουλο ενός παιδιού που έλιωσε στη
θάλασσα.
Μάριαμ Μοχάμεντ αλ Κατέμπ (Mariam Mohammed al Khateeb), «Μετά», μετάφραση από τα αραβικά Batool Abu Akleen στο Sea Shells: An Anthology of Emerging Poets from Gaza, Άνοιξη 2025. https://modernpoetryintranslation.com/sea-shells-an-anthology-of-emerging-poets-from-gaza/. Η Αλ Κατέμπ είναι φοιτήτρια οδοντιατρικής στο Κάιρο, μουσικός, μεταφράστρια, ποιήτρια και ακτιβίστρια. Μέχρι πέρσι ζούσε στη Γάζα.
