Στεριανή Τσιντζιλώνη
τχ. 145-146
Το Φεστιβάλ Αθηνών (Φ.Α.), ένα διεθνές καλλιτεχνικό φεστιβάλ, διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση και εκπροσώπηση μιας κοσμοπολίτικης ταυτότητας της ελληνικής μετεμφυλιακής κοινωνίας (ιδιαίτερα της μεσαίας και ανώτερης τάξης της Αθήνας). Κατά την πρώτη δεκαετία της ύπαρξής του (1955-1966) το Φεστιβάλ Αθηνών λειτούργησε επίσης και ως σημαντικό πεδίο καλλιτεχνικής διπλωματίας, μέσα στο ιστορικό και πολιτικό πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου και της ιδιαίτερης γεωπολιτικής θέσης της χώρας.
Σε ό,τι αφορά τον χορό και τη διεθνή καλλιτεχνική σκηνή, τα πρώτα δέκα χρόνια του Φεστιβάλ είναι εντυπωσιακά τόσο σε επίπεδο καλλιτεχνικής σημασίας των συγκροτημάτων που μετακλήθηκαν όσο και ως προς το συμβολικό κεφάλαιο που αυτά –κατ’ επέκταση– δημιούργησαν για τον θεσμό. Το ιστορικό πλαίσιο του Ψυχρού Πολέμου μετατρέπει τη σκηνή του Ηρωδείου σε ένα πολύ ενδιαφέρον πεδίο παρουσίασης και διαπραγμάτευσης με καλλιτεχνικούς όρους μιας ολόκληρης εποχής, καθώς ο χορός ως μέσο πολιτιστικής διπλωματίας της περιόδου έχει ήδη ξεκινήσει να μελετάται διεθνώς. Οι αποστολές καλλιτεχνικών σχημάτων στο εξωτερικό αποτελούν συνηθισμένη πρακτική της λεγόμενης πολιτιστικής διπλωματίας, δηλαδή της άσκησης διπλωματίας μέσω του πολιτισμού. Η πολιτιστική διπλωματία θεωρείται ο τρίτος πυλώνας άσκησης εξωτερικής πολιτικής ανάμεσα στην παραδοσιακή διπλωματία και την ένοπλη σύγκρουση, με στόχο τη δημιουργία κλίματος αμοιβαίας κατανόησης και εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών αλλά και των πολιτών τους, και αποβλέπει στη σύναψη σταθερών σχέσεων που επιφέρουν μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Σε μια Βαλκανική χερσόνησο αποτελούμενη από κομμουνιστικά κράτη, η σκηνή του Φ.Α. έγινε μια ζώνη συνάντησης χορευτικών συγκροτημάτων από τον Ανατολικό και τον Δυτικό κόσμο· ένα πεδίο διαπραγμάτευσης ιδεών, αισθητικών και προτιμήσεων που ενεργοποιούσαν και ταυτόχρονα διαμόρφωναν αντιλήψεις περί χορού, περί των δύο Ψυχροπολεμικών στρατοπέδων γενικότερα.
Ειδικά το πεδίο του μπαλέτου, ως μια τέχνη με ιστορικές καταβολές στην ευρωπαϊκή ιστορία (με σημαντική συμβολή από τη Ρωσία) που στον μεταπολεμικό κόσμο δέχεται την «αντεπίθεση» του αμερικάνικου χορού, αναδεικνύεται σε ένα ιδιότυπο πλαίσιο πρακτικών και λόγων αντιπαράθεσης του παλιού και του νέου κόσμου.
[…]
Η Στεριανή Τσιντζιλώνη είναι θεωρητικός, ερευνήτρια και επιμελήτρια του χορού.
