Τχ. 158-159
Μιχάλης Σπουρδαλάκης
Με εξαίρεση το ερωτηματικό στον κύριο τίτλο του, το βιβλίο φέρει προφανώς έναν ιστορικό τίτλο, που έχει αναχθεί σε σλόγκαν πολλαπλών χρήσεων και στοχεύσεων. Είναι το ερωτηματικό αυτό που το διαφυλάσσει από όσους βιαστούν να το απαξιώσουν ως απλή αναβίωση της ιστορικής λενινιστικής μπροσούρας. Το ερωτηματικό αυτό υπογραμμίζει την πλούσια προβληματική, την πολυθεματικότητα και την πολυπρισματικότητα των άρθρων που συναποτελούν τον τόμο. Πρόκειται για άρθρα που εκφράζουν τον προβληματισμό και την τεκμηριωμένη απορία τόσο των επιμελητών, όσο και των συγγραφέων, σχετικά με την υπόθεση του κοινωνικού μετασχηματισμού. Και όχι μόνο γενικώς για το «τι να κάνουμε», αλλά και για το τι δεν πρέπει να κάνουμε και το πώς να το κάνουμε. Ερωτήματα που αναγνωρίζουν το σύνθετο του εγχειρήματος του κοινωνικού μετασχηματισμού, της κανονιστικής επαναθεμελίωσης της κοινωνικής, πολιτικής και πολιτιστικής συνύπαρξης στη συγκυρία της πολυμορφικής και διαρκώς εντεινόμενης κρίσης, που νομιμοποιεί τη ριζοσπαστική αριστερά να αναζητά και το επικαιροποιημένο όραμα του σοσιαλισμού. Με δεδομένη τη σχετική σύγχυση που επικρατεί για τον ορισμό της «ριζοσπαστικής αριστεράς», για τη σχετική συζήτηση που ανοίγει το βιβλίο αρκεί ένας περιγραφικός ορισμός, όπου αυτή γίνεται κατανοητή ως εκείνο το ρεύμα της αριστεράς που επιχειρεί να βρει διέξοδα στα αδιέξοδα του σύγχρονου καπιταλισμού πέρα από τη σοσιαλδημοκρατία. Μιας αριστεράς, της οποίας οι κοινωνικές προϋποθέσεις έχουν πλέον εκλείψει, τα διάφορα πολυλενινιστικά εγχειρήματα και παραδόσεις, που ιστορικά μάλλον υπονόμευσαν παρά ανέδειξαν τις κανονιστικές μας αξιώσεις, καθώς επίσης την μυωπική, αν και χρήσιμη, μονοθεματικότητα των νέων κοινωνικών κινημάτων.
Το βιβλίο, όπως τονίζουν και οι επιμελητές του τόμου, επιδιώκει να ξεκινήσει έναν διάλογο, με αναφορά σε «τρία τουλάχιστον ερωτήματα-προκλήσεις»: α) το ερώτημα για τη σχέση και τις ισορροπίες ανάμεσα στην έμμεση και την άμεση δημοκρατία, β) το ερώτημα εάν ο μετασχηματισμός θα προκύψει μόνο από την πολιτική αποτελεσματικότητα κινημάτων και κομμάτων, που καταλαμβάνουν την κυβερνητική εξουσία και επιχειρούν απλώς να ακυρώσουν τις δεδομένες κυβερνητικές λογικές και πρακτικές ή και από την «οικοδόμηση νέων θεσμών που θα δημιουργούν μια νέα κοινωνία εντός της παλιάς», και τέλος γ) το ερώτημα για το αν κάθε «σημαντική αλλαγή πρέπει να ξεκινά από τώρα, από εδώ, από μέσα μας και από τον περίγυρό μας».
[…]
Ο Μιχάλης Σπουρδαλάκης είναι ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Κοινωνιολογίας στο Τμήμα Κοινωνιολογίας του ΕΚΠΑ.
