ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΠΡΑΚΤΙΚΗ vs ΑΛΗΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗΣ

Νίκος Σπ. Ζέρβας

Για το βιβλίο :

Αντώνης Μακρυδημήτρης, Είναι ηθική η πολιτική; Και άλλα ερωτήματα, Σάκκουλας, Αθήνα-Θεσσαλονίκη 2015, 453 σ.

τχ. 137

 

Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει τεθεί αντιμέτωπη με μία πολύπλευρη κρίση. Κρίση οικονομική, η οποία οδήγησε τη χώρα στην υπαγωγή της σε προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής που επηρεάζουν τον βίο της πλειοψηφίας των πολιτών· κρίση κοινωνική, απορρέουσα τόσο από τις συνέπειες των τεκταινομένων στην οικονομική σφαίρα όσο, όμως, και από τον παράδοξο, σε πλείστες περιπτώσεις, τρόπο αντιμετώπισης αυτών. Κρίση, επίσης, πολιτική, εξαιτίας της τάσεως ενός μεγάλου μέρους των πρωταγωνιστών της πολιτικής ζωής να αντιλαμβάνεται τη συμμετοχή στα κοινά ως επάγγελμα και ουχί ως λειτούργημα· να ζουν, δηλαδή, από την πολιτική και όχι για την πολιτική.1 Από τη συγκεκριμένη, άλλωστε, συμπεριφορά προέρχεται και η κρίση νομιμοποίησης γενικότερα του πολιτικού συστήματος, εν ολίγοις, η απόρριψη από την κοινωνία της πολιτικής ως τεχνικής διαχείρισης και διατήρησης της εξουσίας. Τέλος, κρίση πνευματική, εκπορευόμενη από το βαθύ και διαχρονικό έλλειμμα παιδείας που διακρίνει τον ελληνικό λαό.

Οι προεκτεθείσες πτυχές της κρίσης, με τις οποίες έχει ταυτιστεί η ελληνική πολιτεία, ήταν εκείνες που εν τέλει την εξώθησαν στη χρεωκοπία της. Χρεωκοπία, οικονομική, πρωτίστως όμως ηθική, η οποία μάλιστα φέρεται να έχει αποσυνδέσει από κάθε αξιακό και ηθικό περιεχόμενο και την πολιτική και την κοινωνία. Πάνω σε αυτήν, άλλωστε, την υπόθεση εργασίας στηρίζεται η ενδιαφέρουσα μελέτη του καθηγητή διοικητικής επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών, Αντώνη Μακρυδημήτρη.

Παρά τον ευρηματικό και, αν μη τι άλλο, «ιντριγκαδόρικο» τίτλο που έχει επιλέξει ο συγγραφέας για το βιβλίο του, όπως τονίζει ο ίδιος στον πρόλογό του, δεν επιθυμεί να δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις για το κατά πόσον ταυτίζεται η πολιτική ως έννοια και όρος με την ηθική. Αντιθέτως, αξιοποιώντας με ευλάβεια τη «μαιευτική» μέθοδο διδασκαλίας του Σωκράτη, καλεί τους αναγνώστες να καταλήξουν στα αντίστοιχα συμπεράσματα και να απαντήσουν οι ίδιοι στα ερωτήματα που τίθενται και στα επτά κεφάλαια της μελέτης του. Ερωτήματα, πάντως, που ταυτόχρονα συνοδεύονται με διεξοδικές και τεκμηριωμένες αναλύσεις περί πολιτικής, νομιμοποίησης, δημοκρατίας, αξιοκρατίας και εν τέλει ηθικής.

Ανατρέχοντας στους μεγάλους φιλοσόφους της αρχαιότητας, ο συγγραφέας επιδιώκει κατ’ αρχάς να ερμηνεύσει την έννοια της πολιτικής με όρους ηγεσίας και συνάμα λαϊκής νομιμοποίησης. Επισημαίνοντας πως η ηγεσία αποτελεί «ικανότητα ή τέχνη λήψης αποφάσεων υπό συνθήκες αβεβαιότητας, καθώς και ικανότητα έμπνευσης και καθοδήγησης ανθρώπων για την επίτευξη συλλογικών σκοπών» (σ. 8), αναδεικνύει τη δύναμη και ταυτόχρονα την ευθύνη που φέρει ο εκάστοτε ηγέτης.

[…]

Ο Νίκος Σπ. Ζέρβας είναι υποψήφιος διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αθηνών.

ΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

Εισάγετε το email σας για να ενημερώνεστε για τα νέα άρθρα